In Nederland hebben naar schatting twee miljoen mensen last van tinnitus. Het belangrijkste kenmerk? Mensen met tinnitus horen een geluid zonder dat dit echt in de omgeving aanwezig is. Tinnitus ontstaat namelijk niet in het oor, maar in het brein. Dat is dan ook de plek die getraind kan worden om minder tinnitusklachten te ervaren. Een Brabantse zorgverlener bedacht een augmented reality game om je daar op een laagdrempelige manier mee te helpen.
Onrust, concentratieproblemen, prikkelgevoeligheid, hoofdpijn, irritatie, slaapproblemen, vermoeidheid, isolement: het zijn allemaal klachten die het gevolg kunnen zijn van tinnitus, die zelfs kunnen leiden tot angsten en depressie. “Mensen met tinnitusklachten horen een constante piep of ruis. Met de app Freequency plaats je jouw tinnitusgeluid uit je hoofd in de fysieke ruimte, waardoor je het brein traint het geluid als minder dreigend te zien”, aldus manueel therapeut en bedenker van de app Teun Loverbos. Hij zag als zorgverlener veel mensen met tinnitusklachten en dook in de literatuur. Teun: “Ik stuitte op een onderzoek uit 2016 over virtual reality en tinnitus. Dat gaf goede resultaten dus verwachtte ik dat er op basis daarvan een product was ontwikkeld dat ik in mijn praktijk zou kunnen gebruiken. Dat bleek niet zo te zijn en dat bleef knagen. Uiteindelijk nam ik contact op met het Brabantse bedrijf Hulan en zijn we begonnen met het ontwikkelen van Freequency.”
Teun Loverbos Freequency
Teun: “We hebben een soort alarmsysteem in het brein dat detecteert of iets een dreiging is. Bij mensen met tinnitus zie je dat het alarmsysteem het tinnitusgeluid als dreiging ziet, waardoor het geluid heel erg naar de voorgrond wordt gepusht en overheersend wordt. In de app match je jouw tinnitusgeluid aan een geluid. De app plaatst het geluid vervolgens via de camera van de telefoon in de fysieke ruimte, in de vorm van een vogeltje. Door jezelf in een veilige, aantrekkelijke ruimte te plaatsen mét je tinnitusgeluid ‘herschrijft’ je brein zijn emotionele reactie. Wanneer je het vogeltje - en daarmee het geluid - opzoekt, train je je brein om de piep als niet-bedreigend te labelen en uiteindelijk te negeren. Door dagelijks tien minuten te spelen met de app en dit ten minste honderd dagen vol te houden, ervaar je minder tinnitusklachten. Het enige dat je nodig hebt, is een telefoon met camera en oordopjes. De eerste reactie kan zijn om het geluid te willen ontwijken, maar om minder klachten te krijgen is het juist belangrijk dat je het geluid veilig en aantrekkelijk maakt. Freequency gebruikt principes uit de exposure therapie (blootstellingstherapie), waarbij we het brein blootstellen aan datgene waar het alarmsysteem van aanslaat. Onze missie is om mensen grip te geven op tinnitusklachten vanuit de eigen huiskamer. ”De app is laagdrempelig en lijkt misschien op ‘zomaar een spelletje’, maar Freequency is een ‘serious game’ die werkt met augmented reality. Alle facetten in de game zijn gebaseerd op de laatste onderzoeken op tinnitusgebied. Het leverde de app bij de Dutch Game Awards de titel winnaar van ‘Best applied game’ op.
Teun Loverbos Freequency
Uit onderzoek blijkt dat mensen met tinnitus regelmatig minder uren gaan werken of zelfs stoppen met werken, meer pauzes nemen, langzamer werken en bepaalde situaties vermijden. Teun: “Voor de patiënt is het natuurlijk heel vervelend, maar omdat zoveel mensen last hebben van tinnitus, is het ook een groot maatschappelijk probleem.” Tinnitus laat ook een ander maatschappelijk probleem zien. Teun: “Met een steeds kleinere groep zorgverleners willen we een steeds grotere groep zorgvragers bedienen. Er ontstaan wachtrijen. Soms moeten mensen langer dan een half jaar wachten op hulp, wat heel onwenselijk is voor mensen die tinnitusklachten ervaren en daardoor geen grip voelen op hun leven. Als je dan alvast aan de slag kunt met een laagdrempelige app en je merkt verbeteringen, heb je het gevoel dat je weer wat meer de regie over je leven terugkrijgt. Daarnaast krijg je door de app meer knowhow over tinnitus. Je krijgt informatie en oefeningen van een audioloog en een psycholoog. Je leert waar je last van hebt, waarom je er last van hebt en wat helpende en niet-helpende dingen zijn. Zelfregie blijft in elk herstelproces een heel belangrijke speler.”
Teun: “Als er tinnitus bij jou is geconstateerd door de huisarts, kno-arts of audioloog kan de app je op weg helpen. Hij biedt ondersteuning tijdens het behandelproces of een opstapje naar de uiteindelijke behandeling. We hebben ons in eerste instantie gericht op de eindgebruiker, maar inmiddels ontvangen we ook veel vraag vanuit zorgverleners. Waar we naar toe willen, is dat de zorgverlener informatie krijgt over zijn patiënt via de app. De gebruiker geeft in de app iedere dag zijn voortgang aan, welke klachten hij of zij ervaart, et cetera. In de volgende ontwikkelfase van de app zou een zorgverlener op deze manier kunnen zien hoe de patiënt zich voelt, op welke momenten hij of zij last ervaart, wat zwaar is en wat al beter gaat. Hierop kan de zorgverlener de behandeling afstemmen. Er is al een samenwerking met het Anna ziekenhuis in Geldrop. Na de check-up van de kno-arts gaan de patiënten daar aan de slag met Freequency. Ik voorzie dat we de komende jaren meer ingebed gaan worden in het reguliere zorgsysteem als een heel laagdrempelige eerste aanpak.”
Teun Loverbos Freequency
Teun: “Mensen kunnen een allesoverheersend geluid ervaren. Voor hen is het moeilijk om een gesprek te voeren, goed te slapen of rustig een boek te lezen. Augmented reality maakt het mogelijk om het tinnitusgeluid te visualiseren en ervoor te zorgen dat het buiten je hoofd blijft. We hebben in ons eerste jaar meer dan 17.000 mensen in de app mogen begeleiden. 42% Van de mensen die Freequency gebruikt, ervaart binnen drie maanden flinke klachtenvermindering. Ik ben pas nog op de koffie geweest bij een van de eerste gebruikers van Freequency. Hij kan weer motorrijden en van zijn muziek genieten. Dit soort verhalen werkt enorm motiverend.”
Met één druk op de knop kopieer je gratis de volledige tekst van dit verhaal
